KURAN’DA NAMAZ

5/48 ve 49- ALLAH’ın sana indirdiğiyle aralarında hüküm ver.
10/15 Onlara apaçık olan ayetlerimiz okunduğu zaman, bize kavuşmayı ummayanlar, “Bundan başka bir Kuran getir, yahut onu değiştir!,” derler. De ki: “Onu kendi tarafımdan değiştiremem. Ben yalnız bana vahyedilene uyarım. Rabbime karşı gelirsem, büyük günün azabından korkarım.”
6/114ALLAH’tan başka hüküm koyucu mu arayayım? O ki size kitabı detaylı olarak indirmiştir.

GİRİŞ

Hüküm kitabı olarak, İlahi kaynak olarak Kur’an insanlar için yegâne kitaptır. Allah-u teali dışında hiç kimse hüküm ve kanun bırakma yetkisine sahip değildir. Namaz gibi mühim bir ibadetin Kuran’da olmadığı söylemek ve haşa Allah’ın kitabı Namazı anlatmadı demek çok yanlış bir itikattır. Kur’an detaylandırılmış ve açık bir kitaptır. Bu konuda şüphe edenler için En’am Suresinde şöyle denir 114-Allah’tan başka bir hüküm koyucu arıyayım? Oysa O, size Kitabı açıklanmış olarak indirmiştir. Kendilerine Kitap verdiklerimiz, bunun gerçekten Rabbinden hak olarak indirilmiş olduğunu bilmektedirler. Şu halde, sakın kuşkuya kapılanlardan olma. Teyemmüm, Savaş Namazı ve çok az rastlanan olayları bile Allah-u teali bizlere bildirmişken Namaz gibi önemli bir ibadeti bildirmemiş olması düşünülebilir mi? Oluşturulan Namazı Kuran’da aramamız yerine ‘’Kuran’a göre namaz’’ ve Kuran’da namazı aramamız daha doğru olacaktır. Bu çalışmamızda Namaz, Namaz vakitleri, Namazda okunacak dualar, Rüku, secde ve Namazla ilgili Kuran’da anlatılan prensipleri anlatmaya çalışacağız. Bu çalışmamızın hayırlı olmasını Allah-u tealiden diliyorum.

ABDEST
MAİDE SURESİ = 6
Ey iman edenler, namaza kalktığınız zaman yüzlerinizi ve dirseklere kadar ellerinizi yıkayın, başlarınızı meshedin ve her iki topuğa kadar ayaklarınızı da (yıkayın)
İnananlar! Namaza kalktığınız zaman yıkayın:
(1) yüzünüzü,
(2) dirseklere kadar ellerinizi.
Sıvazlayın: (3) başınızı,
(4) ve topuklara kadar ayaklarınızı da.
Konuyla ilgili Edip YÜKSEL şu açıklamada bulunur;Yüzler, eller yıkanır, başlar meshedilir, ayaklar da topuklara kadar. Ayetlerdeki ifade, ayakların hem yıkanabileceği ve hem meshedilebileceği biçimde anlaşılır (nitekim bunu bir önceki cümleyle yansıtmaya çalıştık). Böylece, duruma ve iklime göre bize serbesti tanınır.

TEYEMÜM
MAİDE SURESİ= 6
Su bulamamışsanız, temiz bir toprağa yönelip yüzünüzü ve kollarınızı onunla sıvazlayın. ALLAH size güçlük çıkarmak istemez.
Eğer su bulunamasa zihinsel olarak Namaza hazırlanmak için
1- Yüz
2- Kollar
Temiz bir Toprağa hafifçe sürülür.

ABDESTİ BOZAN ŞEYLER
MAİDE SURESİ= 6
Yahut tuvaletten gelmiş yahut kadınlarla cinsel ilişkide bulunmuş
NİSA SURESİ= 43
Biriniz tuvaletten gelmişse yahut kadınlarla cinsel ilişkiye girmiş olup
1- Tuvalet İhtiyacını Gidermek
2- Cinsel İlişkide bulunmak

CÜNÜPLÜK
NİSA SURESİ= 43
Yolcu olanlar hariç cinsel ilişkiden sonra yıkanıncaya kadar namaza durmayın.
Cinsel ilişkiden sonra yıkanmak sadece Namaza hastır. Namaz dışında cünüp iken her şey yapılabilir. Cinsel ilişkiden sonra yıkanıncaya kadar Namaza yaklaşmayın der.

SARHOŞLUK
NİSA SURESİ= 43
İnananlar! Sarhoşken, ne dediğinizi bilinceye kadar… Namaza durmayın
Kuran’da içki haramdır. Yeni Müslüman olmuş veya İçkili biri Namaz kılmak istese kılabilir. Bunun bir şartı var oda; ne dediğinizi bilinceye kadar Namaz kılmamak.Çünkü Namazın şartlarından bir ne dediğini bilmek ve dikkatli-huşu içinde olmaktır.

KIBLEYE DÖNMEK
Tevhidi Dinin en büyük Peygamberlerinden biri olan Hazreti İbrahim’in kurduğu; İbrahim’in, Musa’nın, İsa’nın ve Hatem-ül Enbiya Hazreti Muhammed’in yöneldiği; Müslümanların birliğini sağlayan ve tek yön belirtmek için işaret olarak inşa edilen Kâbe; İslam Dinin kurucusu olan İbrahim’in inşa etiği Kâbe tüm Namaz kılanlar için yöndür. Allah, birlik/beraberlik/Tevhit ve simge olarak Kâbe’yi en önemli ibadetlerden olan Namaz için yön yapmıştır. Bir İnsan psikolojik olarak Kâbe’ye yöneldiğinde hem önceki Tüm Tevhit ehlinin eyleminin tekrarını hatırlar, hem de tüm Namaz kılanları ortak eylemini gerçekleştirdiğinin bilincinde olur. Ve Allah bir ayeti kerimede yönlerle ilgili şöyle buyurur:

BAKARA SURESİ
125 Kâbe’yi halk için bir odak noktası ve bir güven yeri kıldık. İbrahim’in makamını bir namaz yeri olarak kullanın. “Ziyaretçiler, kendini ibadete verenler ve eğilip secde edenler için ikiniz Evimi temiz tutun,” diye İbrahim ve İsmail’i görevlendirmiştik.
143 Böylece sizi açık fikirli bir toplum kıldık ki halkın arasında tanıklar olabilesiniz ve elçi de aranızda tanık olabilsin. Elçiye uyanlarla topukları üzerinde geriye dönenleri birbirinden ayırmak için eskiden yöneldiğin kıbleyi değiştirdik.30 ALLAH’ın yol gösterdiği kimseden başkasına elbette bu ağır gelir. ALLAH imanınızı boşa çıkarmaz. ALLAH insanlara Şefkatlidir, Rahimdir.
150Her nereden yola çıkarsan çık, (namaz için) yüzünü Kutsal Mescide doğru çevir. Nerede olursanız olun, yüzünüzü onun tarafına çevirin ki halkın size karşı bir eleştiri malzemesi olmasın. Zalimlere gelince, onlardan çekinmeyin, benden çekinin ki size olan nimetimi tamamlayayım ve siz de doğruya ulaşabilesiniz.
26. İbrahim’i Evin (Kabe’nin) mekanına yerleştirmiştik: “Bana hiç bir şeyi ortak etme. Evimi de, ziyaretçiler, orada yerleşenler, rukü ve secde edenler için temizle.”
Seyahat anında kıbleye dönme koşulu ihmal edilebilir
BAKAR SURESİ= 115
Doğu da batı da ALLAH’ındır. Nereye yönelirseniz ALLAH’ın yüzü oradadır. ALLAH her şeyi kuşatan ve her şeyi bilendir.

KIYAM [NAMAZA DURMAK]
BAKARA SURESİ = 125
Kendinizi tümüyle ALLAH’a vererek namaza durun.
MAİDE SURESİ = 6
Ey iman edenler, namaza kalktığınız zaman
(Bkz; 3:39; 4:102)

OKUMA – KIRAAT
MÜZEMİL SURESİ = 20
Şu halde Kur’an’dan kolay geleni okuyun.
…Öyleyse ondan (Kur’an’dan) kolay geleni okuyun. Namazı dosdoğru kılın,
İSRA SURESİ = 79
(Kur’an’la) namaz kıl. Umulur ki Rabbin seni övülmüş bir makama ulaştırır.
BAKAR SURESİ = 45
Güçlüklere karşı direnerek (sabır) ve namazla yardım isteyiniz. Elbette bu, halka ağır gelir; ancak saygılı olanlar hariç.
Namazda okunacaklarla ilgili Edip YÜKSEL şöyle der; Fatiha suresi baştan sona Allah’ı muhatap alan bir dua niteliğinde olan biricik sure olup değişik dilleri konuşanların topluca namaz kılabilmelerini sağlayabilmesi açısından uygundur (62,9–11; 4.101–103).

RÜKÛ
FETİH SURESİ = 29
Muhammed, Allah’ın elçisidir. Ve onunla birlikte olanlar kafirlere karşı zorlu, kendi aralarında merhametlidirler. Onları, 1-rüku edenler, 1-secde edenler olarak görürsün; onlar, Allah’tan bir fazl (lütuf ve ihsan) ve hoşnutluk arayıp-isterler. Belirtileri, secde izinden yüzlerindedir. İşte onların Tevrat’taki vasıfları budur: İncil’deki vasıfları ise: Sanki bir ekin; filizini çıkarmış, derken onu kuvvetlendirmiş, derken kalınlaşmış, sonra sapları üzerinde doğrulup-boy atmış (ki bu,) ekicilerin hoşuna gider. (Bu örnek,) Onunla kafirleri öfkelendirmek içindir. Allah, içlerinden iman edip salih amellerde bulunanlara bir mağfiret ve büyük bir ecir va’detmiştir.
HAC SURESİ = 26
İbrahim’i Evin (Kâbe’nin) mekanına yerleştirmiştik: “Bana hiç bir şeyi ortak etme. Evimi de, ziyaretçiler, orada yerleşenler, 1-rukü ve 2-secde edenler için temizle”
Önce Rükûa gidilmeli sonra Secdeye çünkü hemen hemen birçok ayete önce Rüku sonra Secde denir.
SAD SURESİ = 24
Böylece Rabbinden bağışlanma diledi ve 1-rükû ederek 2-yere kapandı ve (bize gönülden) yönelip-döndü.
BAKARA SURESİ = 43
Namazı kılın, zekatı verin. rükû edenlerle birlikte siz de rükû edin.

AL-İ İMRAN SURESİ = 43
rükû edenlerle beraber rükû et” demişlerdi.

TEVBE SURESİ = 112
Bunlar, tövbe edenler, ibâdet edenler, hamdedenler, oruç tutanlar, 1-rükû’ ve 2-secde edenler, iyiliği emredip kötülükten alıkoyanlar ve Allah’ın koyduğu sınırları hakkıyla koruyanlardır. Mü’minleri müjdele.
HAC SURESİ = 77
Ey iman edenler, 1-rükû edin, 2-secde edin, Rabbinize kulluk edin ve hayır işleyin ki kurtuluşa eresiniz.

SECDE
Bakara (125) Hani, biz Kâbe’yi insanlara toplantı ve güven yeri kılmıştık. Siz de Makam-ı İbrahim’den kendinize bir namaz yeri edinin. İbrahim ve İsmail’e şöyle emretmiştik: “Tavaf edenler, kendini ibadete verenler, rukû ve SECDE edenler için evimi (Kâbe’yi) tertemiz tutun.”
Al-i İmran (43) “Ey Meryem! Rabbine divan dur. SECDE et ve (onun huzurunda) rükû edenlerle beraber rükû et” demişlerdi.
Al-i İmran (113) Onların (Kitap ehlinin) hepsi bir değildir. Kitap ehli içinde, gece saatlerinde ayakta duran, SECDEye kapanarak Allah’ın âyetlerini okuyan bir topluluk da vardır.
Nisa (102) (Ey Muhammed!) Cephede sen de onların (mü’minlerin) arasında bulunup da onlara namaz kıldırdığın vakit, içlerinden bir kısmı seninle beraber namaza dursun. Silahlarını da yanlarına alsınlar. Bunlar SECDEye vardıklarında (bir rekat kıldıklarında) arkanıza (düşman karşısına) geçsinler. Sonra o namaz kılmamış olan diğer kısım gelsin, seninle beraber kılsınlar ve ihtiyatlı bulunsunlar, silahlarını yanlarına alsınlar. İnkar edenler arzu ederler ki, silahlarınızdan ve eşyanızdan bir gafil olsanız da size ani bir baskın yapsalar. Yağmurdan zahmet çekerseniz, ya da hasta olursanız, silahlarınızı bırakmanızda size bir beis yoktur. Bununla birlikte ihtiyatlı olun (tedbirinizi alın). Şüphesiz Allah inkarcılara alçaltıcı bir azap hazırlamıştır.
Araf (120) Sihirbazlar ise SECDEye kapandılar.
Araf (29) De ki: “Rabbim adaleti emretti. Her SECDE yerinde yüzlerinizi (ona) doğrultun. Dini Allah’a has kılarak ona ibadet edin. Sizi başlangıçta yarattığı gibi (yine ona) döneceksiniz.”
Araf (206) Şüphesiz Rabbin katındaki (melek)ler O’na ibadet etmekten büyüklenmezler. O’nu tespih ederler ve yalnız O’na SECDE ederler.
Tevbe (112) Bunlar, tövbe edenler, ibâdet edenler, hamdedenler, oruç tutanlar, rükû’ ve SECDE edenler, iyiliği emredip kötülükten alıkoyanlar ve Allah’ın koyduğu sınırları hakkıyla koruyanlardır. Mü’minleri müjdele.
Hicr (98) O halde Rabbini hamd ile tesbih et (yücelt) ve SECDE edenlerden ol.
Nahl (48) Allah’ın yarattığı şeyleri görmüyorlar mı? Onların gölgeleri Allah’a SECDE ederek ve tevazu ile boyun eğerek sağa ve sola dönmektedir.
İsra (107) De ki: “Ona ister inanın, ister inanmayın. Şüphesiz, daha önce kendilerine ilim verilenler, Kur’an kendilerine okunduğunda derhal yüzüstü SECDEye kapanırlar.”
Meryem (58) İşte bunlar, Adem’in ve Nûh ile beraber (gemiye) bindirdiklerimizin soyundan, İbrahim’in, Yakub’un ve doğru yola iletip seçtiklerimizin soyundan kendilerine nimet verdiğimiz nebîlerdir. Kendilerine Rahmân’ın âyetleri okunduğu zaman ağlayarak SECDEye kapanırlardı.
Ta Ha (70) (Mûsâ’nın değneği, sihirbazların ipleriyle değneklerini yutunca) sihirbazlar hemen SECDEye kapandılar ve, “Hârûn ve Mûsâ’nın Rabbine inandık” dediler.
Hac (18) Görmedin mi ki şüphesiz, göklerde ve yerde olanlar, güneş ay, yıldızlar, ağaçlar, hayvanlar ve insanların birçoğu Allah’a SECDE etmektedir. Birçoğunun üzerine de azap hak olmuştur. Allah kimi alçaltırsa ona saygınlık kazandıracak hiçbir kimse yoktur. Şüphesiz, Allah dilediğini yapar.
Hac (26) Hani biz İbrahim’e, Kâbe’nin yerini, “Bana hiçbir şeyi ortak koşma; evimi, tavaf edenler, namaz kılanlar, rükû ve SECDE edenler için temizle” diye belirlemiştik.
Hac (77) Ey iman edenler, rükû edin, SECDE edin, Rabbinize kulluk edin ve hayır işleyin ki kurtuluşa eresiniz.
Furkan (60) Onlara, “Rahmân’a SECDEye kapanın denildiğinde “Rahmân da nedir? Senin bize emrettiğine mi SECDE edeceğiz?” derler ve bu onların nefretini artırır.
Furkan (64) Onlar, Rabblerine SECDE ederek ve kıyamda durarak geceleyenlerdir.
Şuara (46) Bunun üzerine sihirbazlar derhal SECDEye kapandılar.
Şuara (219) Namaza kalktığında seni ve SECDE edenler arasında dolaşmanı gören; mutlak güç sahibi, çok merhametli olan Allah’a tevekkül et.
Neml (25) “Göklerde ve yerde gizli olanı ortaya çıkaran, sizin gizlediğiniz ve açığa vurduğunuz şeyleri bilen Allah’a SECDE etmesinler diye (şeytan onları yoldan çıkarmış.)”
Secde (15) Bizim âyetlerimize ancak, kendilerine bu âyetlerle öğüt verildiği zaman SECDEye kapanan, kibirlenmeksizin Rablerine hamd ederek tespih edenler inanırlar.
Sad (24) Davud dedi ki: “Andolsun, senin koyununu kendi koyunlarına katmak istemek suretiyle sana zulmetmiştir. Esasen ortakların pek çoğu birbirine haksızlık eder. Ancak iman edip salih ameller işleyenler başka. Onlar da pek azdır.” Dâvûd bizim kendisini imtihan ettiğimizi anladı. Derken Rabbinden bağışlama diledi, eğilerek SECDEye kapandı ve Allah’a yöneldi.
Zümer (9) (Böyle bir kimse mi Allah katında makbuldür,) yoksa gece vakitlerinde, SECDE halinde ve ayakta, ahiretten korkarak ve Rabbinin rahmetini umarak itaat ve kulluk eden mi? De ki: “Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?” Ancak akıl sahipleri öğüt alırlar.
Fussilet (37) Gece, gündüz, güneş ve ay Allah’ın varlığının delillerindendir. Güneşe ve aya SECDE etmeyin. Eğer gerçekten Allah’a kulluk ediyorsanız, onları yaratan Allah’a SECDE edin.
Fetih (29) Muhammed, Allah’ın Resülüdür. Onunla beraber olanlar, inkârcılara karşı çetin, birbirlerine karşı da merhametlidirler. Onların, rükû ve SECDE halinde, Allah’tan lütuf ve hoşnutluk istediklerini görürsün. Onların SECDE eseri olan alametleri yüzlerindedir. İşte bu, onların Tevrat’ta ve İncil’de anlatılan durumlarıdır: Onlar filizini çıkarmış, onu kuvvetlendirmiş, kalınlaşmış, gövdesi üzerine dikilmiş, ziraatçıların hoşuna giden bir ekin gibidirler. Allah kendileri sebebiyle inkarcıları öfkelendirmek için onları böyle sağlam ve dirençli kılar. Allah, içlerinden salih amel işleyenlere bir bağışlama ve büyük bir mükafat vaad etmiştir.
Kaf (40) Gecenin bir kısmında ve SECDElerin ardından da onu tespih et.
Necm (62) Haydi Allah’a SECDE edin ve ona kulluk edin.
Kalem (43) Baldırların açılacağı (işlerin zorlaşacağı) ve kâfirlerin SECDEye çağrılıp da gözleri düşmüş ve kendilerini zillet kaplamış bir halde buna güç yetiremeyecekleri günü (Kıyamet gününü) düşün. Halbuki onlar sağlıklarında SECDE etmeye çağrılıyorlar(ve buna yanaşmıyorlar)dı.
İnsan (26) Gecenin bir kısmında ona SECDE et; geceleyin de onu uzun uzadıya tespih et.
İnşikak (21) Onlara Kur’an okunduğu zaman SECDE etmiyorlar.
Alak (19) Hayır! Sakın sen ona uyma; SECDE et ve Rabbine yaklaş.

NAMAZIN İÇİNDE
NİSA SURESİ= 43
Ne dediğinizi bilinceye kadar… Namaza durmayın
Namazda okunanların anlamlarını bilmeliyiz. Yani Allah ile ne konuştuğumuzu ve ne demek istediğimizi bilmeliyiz. Aksi halde sarhoş namazından öteye ulaşmaz.
MÜMİNUN SURESİ = 2
Nitekim onlar namazlarında saygılıdırlar.
İSRA SURESİ = 111
“Övgü, ALLAH’adır. O çocuk edinmemiştir, yönetimde ortağı ve zayıflıktan ötürü de bir yardımcısı yoktur.” O’nu alabildiğine yücelt.

NAMAZ SONRASI
NİSA SUERESİ = 103
Namazı bitirdiğiniz zaman ayakta, oturarak ve uzanarak ALLAH’ı anın.34 Güvene kavuştuğunuzda namazı gözetiniz. Namaz, inananlar üzerine belirli vakitlerde farz kılınmıştır.

VAKİTLER
Nisa suresi = 103
Namaz, inananlar üzerine belirli vakitlerde farz kılınmıştır.
NUR SURESİ = 58
Sabah namazından önce, öğle vaktinde dinlenmek için elbisenizi çıkardığınız zaman ve Akşam namazından sonra… Bunlar, sizin özel üçvaktinizdir.
1- SABAH NAMAZI [Salât-El Fecri]
Rum suresi = 17
Sabaha erdiğiniz vakit de
NUR SURESİ = 58
Sabah namazı…
2- ORTA NAMAZ [Salât-El Vusta]
BAKARA SURESİ = 238
Namazları ve orta namazını (üstlerine düşerek, titizlik göstererek) koruyun ve Allah’a gönülden boyun eğiciler olarak (namaza) durun.
3- AKŞAM NAMAZI [Salât-El İşa]
İSRA SURESİ = 78
Güneşin kaymasından gecenin kararmasına kadar namazı gözet.
Rum suresi = 17
Öyleyse akşama girdiğiniz vakit de,

Sabah: Şafak sökmeye başladığı lahzadan güneşin doğmaya başladığı zamana kadar olan vakit.
Orta: Sabah ile akşam arasındaki namaz vakti.
Akşam: Güneşin batmasından gece karanlığının çöküşüne kadar.

CUMA [TOPLANTI] NAMAZI
CUMA SURESİ
9. Ey inananlar, cuma (toplantı) günü namaza çağrıldığınızda ALLAH’ı anmak için acele edin ve alışverişi bırakın. Bilseniz, bu sizin için daha iyidir.
10. Namaz bitince, yeryüzüne yayılarak ALLAH’ın lütfunu arayın ve ALLAH’ı sürekli anmaya devam edin.
1- Cuma Günü
2- Alışverişten sonra (Gün ortası)
3- Allah’ı anmak
4- Öğüt vermek ve zamana göre Topluma bir şeyler vermek
5- Toplu Halde Namaz Kılmak
6- İşe dönmek (Gün ortası)

TOPLU HALDE NAMAZ [CEMAAT]
Araf suresi = 204
Kuran okunduğu zaman, onu dinleyip kulak verin ki merhamet edilesiniz.
AL-İ İMRAN SURESİ = 43
Rükû edenlerle beraber rükû et.

Yazar: Kuran Araştırmaları Gurubu.